Wyprawa po wiedzę

Podstawowe założenia

I. Tło
     Drewniane kościółki w Binarowej i Sękowej, położone na terenie Powiatu Gorlickiego, zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO niezbyt dawno, gdyż w lipcu 2003 roku. W wyniku tego, należy przyznać, świadomość mieszkańców Powiatu jak bardzo owe kościółki są cenne i jak bardzo prestiżowy jest wpis na Listę jest stosunkowo niska. Ogólnie mówiąc, ludzie w większości nie przywiązują należytej wagi i nie doceniają tych unikalnych obiektów oraz roli jaką odgrywają nie tylko w naszym regionie, ale również w skali całego kraju i kontynentu jako ważki element wspólnego dziedzictwa kulturowego.
      Realizując "Wyprawę po wiedzę" najważniejszym celem jest zaangażowanie dzieci i młodzieży z gimnazjów w Binarowej i Sękowej, którzy, po pierwsze - byliby autorami materiałów dotyczących miejsc światowego dziedzictwa w Powiecie Gorlickim - i, po drugie - osiągaliby kolejne stopnie wiedzy na podstawie zgromadzonych materiałów w toku gry edukacyjnej.
      W ten sposób, młodzi ludzie będą świadomi wagi dziedzictwa, które jest też ich udziałem oraz staną się naturalnymi i spontanicznymi ambasadorami i promotorami własnego regionu i kraju.

II. Zarys Działania

      "Wyprawa po wiedzę" ma w jakimś odległym sensie swe korzenie w popularnej niegdyś wśród młodzieży grze strategicznej "Cywilizacje". Główna idea zadania polega na przejściu przez młodzież pięciu poziomów wiedzy, które to poziomy odzwierciedlają umownie mniej więcej pięć okresów w dziejach regionu:
Poziom I - Osadnicy
- okres: około XIV - XV wieku
- ukazanie różnorodności etnicznej regionu

Poziom II - Mieszkańcy
- okres: około XVI-XVII wieku
- prześledzenie dróg przeradzania się osadników w mieszkańców, którzy charakteryzują się własną religią, wypracowują oryginalne zwyczaje, obyczaje, kuchnię, rękodzieło; ukazanie jak te różne grupy wzajemnie na siebie oddziaływały

Poziom III - Budowniczowie
- okres: około XVI - XVIII wieku
- analiza procesu budowy obiektów sakralnych w regionie (ich wyglądu i wystroju) jako efektu istnienia specyficznych kultur o określonych właściwościach

Poziom IV - Przemysłowcy
- okres: około XVIII - XIX wieku
- ukazanie regionu biecko - gorlickiego jako zagłębia naftowego: bogacenie się ludności, wpływ na budowle sakralne i ich wystrój (rola Władysława Długosza w ocaleniu kościoła w Sękowej w czasie I wojny światowej)

Poziom V - Strażnicy Dziedzictwa
- okres: XX wiek
- powojenne losy kościółków, czasy komunizmu, rola pojedynczych osób i społeczności w ocaleniu bezcennego dziedzictwa kulturowego

      Działanie dzieli się na dwa etapy. Do realizacji etapu pierwszego zostanie wybrana specjalna grupa młodzieży, której zadaniem będzie opracowanie poszczególnych elementów opowieści. Młodzież ta będzie oceniana natychmiastowo po wykonaniu zadania przez nauczycieli i stosownie do oceny dany uczeń będzie otrzymywał tytuł właściwy danemu poziomowi ("Osadnik", "Przemysłowiec" itp.).
      Realizacja drugiego etapu będzie przebiegać odmiennie. Będą w nim mogli brać udział wszyscy uczniowie, którzy zechcą, a ich zadaniem będzie wypełnienie testu wiedzy. Odpowiednie testy zostaną opracowane w toku realizacji programu na podstawie materiałów znajdujących się na stronie i w źródłach ogólnodostępnych. Testy będą dostępne losowo na stronie internetowej w określonym czasie podanym uprzednio do wiadomości. Osiągnięcie odpowiedniej liczby punktów w teście będzie uprawniało ucznia do otrzymania tytułu stosownego do poziomu wiedzy (analogicznie jak w pierwszym etapie). Na każdym poziomie wiedzy uczestnicy będą otrzymywać dyplom potwierdzający ich umiejętności. Uczniom, którzy otrzymają tytuł "Strażnika Dziedzictwa" dyplomy zostaną wręczone w szczególnie uroczystych okolicznościach.

III. Materiały

      Wszelkie materiały sporządzone przez młodzież będą zamieszczone na specjalnie w tym celu stworzonej stronie internetowej. Fundamentalnym celem tych materiałów jest ukazanie jak bardzo dzieje drewnianych kościołów są powiązane z dziejami całego regionu w każdym możliwym aspekcie: ekonomicznym, politycznym, etnicznym, społecznym i towarzyskim, w sferze obyczajów i zwyczajów oraz w wymiarze życia każdego pojedynczego człowieka wczoraj i dziś. Niezwykle istotne jest ukazanie tych budowli jako nie tylko statycznych dzieł sztuki i zabytków, ale przede wszystkim jako ciągle "żywych" miejsc kultu, spajających jak kiedyś lokalną społeczność i odgrywających w dalszym ciągu jak najbardziej aktywną rolę. Podejście, środki, materiały i techniki zastosowane przez uczniów podczas realizacji zadania zależą wyłącznie od ich inwencji i kreatywności. Jest wręcz zalecane i pożądane, by powstające materiały były jak najbardziej zróżnicowane i niekonwencjonalne.

Rodzaje materiałów i propozycje tematów do opracowania i zamieszczenia na stronie:
- teksty (ogólne opisy, wprowadzenia do poszczególnych działów)
- zdjęcia i prezentacje (jako wsparcie do opisów, ale również jako osobne galerie np. z uroczystości typu dożynki, ślub, chrzest, pogrzeb itp.)
- nagrania audio (np. osób bezpośrednio zaangażowanych w zachowanie i utrzymanie kościołów; osoby "korzystające" z obiektów - rodzice chrzczonych dzieci, pary biorące tam śluby itp.; pieśni lub choćby ich fragmenty właściwe dla grup etnicznych z danego terenu)
- filmy (krótkie wypowiedzi głównych postaci związanych z kościołem - proboszcz, sołtys itp., ciekawostki, opowieści, fragmenty ślubów itp.)
- główne postacie regionu związane z kościołami (np. Władysław Długosz)
- Szlak Architektury Drewnianej, Szlak Cmentarzy Wojskowych z I wojny Światowej
- kuchnia (najpopularniejsze potrawy właściwe dla danego regionu i grupy etnicznej - zdjęcia potraw; może nawet materiał z przygotowania konkretnej potrawy)
- wirtualne wystawy prac już wykonanych przez dzieci i młodzież (rysunki, rzeźby i in. na temat kościółków)

Gmina Sękowa Powiat gorlicki Biecz Szlak architektury drewnianej